ناصر الدين انصارى قمى

211

اختران فقاهت ( فارسى )

ايران و اكثر افراد آن در مدت هفتاد سال حكومت واقعى كند . و همچنين اين امتياز بود كه دروازه‌هاى كشور ايران را به روى دنياى غرب گشود » . براساس قرارداد مزبور بنابر آن گذاشته شد كه حداكثر 15 ماه پس از امضاى آن ، عمليات اجرايى و بهره‌بردارى آغاز شود . حدود 10 ماه پس از تنظيم آن صفر 1290 ه . ق ، اولين سفر شاه قاجار به فرنگ همراه با برخى از درباريانش از جمله سپهسالار اتفاق افتاد . در خلال اين سفر بود كه مفاد قرارداد - كه تا آن روز مخفى بود - آشكار شد . به مجرد پخش خبر ، هيجانى بىسابقه در ميان علما و مردم پديد آمد . آنان كه با اجراى مفاد قرارداد خود را اسير يوغ استعمار و بردهء كفار مىديدند ، سراسيمه به حضور آيت اللّه ملاعلى كنى شتافتند ، و حل اين مشكل را از او خواستند . آيت اللّه كنى براساس وظيفهء دينى و آگاهى سياسى ، پرچم مخالفت با ناصر الدين شاه و بانى اصلى امتياز ، سپهسالار ، را برافراشت و طى نامه‌اى به شاه وى را از عواقب شوم واگذارى چنين امتيازهايى به كفتار پير انگليس برحذر داشت ، و شخصيت صدراعظم را مورد سؤال قرار داد . موضعگيرى قاطع ايشان و نيز نفوذ گستردهء او در جامعه ، سبب شد كه سپهسالار از نخست‌وزيرى عزل شود ، شاه تنها از سفر اروپا بازگردد و امتياز نامه را ملغا اعلام كند . بدين ترتيب ، پيش از آنكه رويتر و دستيارانش بتوانند گامى در جهت غارت ثروت ملى كشورمان بردارند ، با اقدام قاطع يكى از بزرگترين پرچمداران آگاهى و بيدارى امت مسلمان ، طومار ننگين‌ترين امتياز درهم پيچيده شد ، و عناصر خائنى همچون سپهسالار از صحنهء سياست كشور به دور افكنده شدند . اينك ، بخشهايى از نامهء روشنگرانه و كفر ستيزانهء آيت اللّه كنى نقل مىشود : « . . . براى ما اين اوقات از راه محكم ديگرى كه خيلى محكمتر و واضحتر و شديدتر است ، در همان خيالات افتاد كه احداث راه آهن را بفرماييد با